Skip Navigation Links
 

[Anadolu’daki uygarlıklar] [Anadolu’da ilk yerleşimler]


HACILAR      


Skip Navigation Links.
Collapse Kültür ve sanat - Anadolu’daki uygarlıklarKültür ve sanat - Anadolu’daki uygarlıklar
Dünya miras listesinde Türkiye
Expand Anadolu’da ilk yerleşimlerAnadolu’da ilk yerleşimler
Expand Antik uygarlıklarAntik uygarlıklar
Expand Türk medeniyetiTürk medeniyeti
Expand SelçuklularSelçuklular
Expand Osmanlı imparatorluğuOsmanlı imparatorluğu

Burdur ilinin yaklaşık 26 kilometre güney batısında bulunan Hacılar yerleşiminde, değişik dönemlere ait arkeolojik yerleşim katmanları tespit edilmiştir. Burada, akeramik neolitik çağa ait, M.Ö. 8000’e uzanan ilk yerleşim katmanının yanı sıra ilk kalkolitik çağa ait, M.Ö. 4750’ye kadar gelen yerleşim katmanı bulunmuştur. Hacılar, özellikle seramikleri ile ön plana çıkmış bir yerleşimdir.


Mimarlık


Geç neolitik dönemde, taş temelli ve kerpiç duvarlı, bitişik düzende evler yapılmıştır. Duvarları ve tabanları sıvalı, toprak örtülü çatıları düz olan evlerdir. İlk kalkolitik çağda, konut, ev ve tapınak dışında yeni bir yapı türü olan çömlekçi atölyeleri belirmiştir. Bu durum, mimarlık sanatının farklı işlevlere yönelmesi açısından önemlidir.


Heykel


Çatalhöyük’te olduğu gibi burada da bir ana tanrıça kültü yaygındır. Bulunan heykelciklerde, tanrıça ya yalnız başına ya da pars türünden hayvanlarla betimlenmiştir.

İnsanoğlunun yaşamında beliren yenilikler, çok geçmeden etkisini sanatta da göstermiştir. Avın önemini yitirmeye başlamasıyla, üretimle ilgili olarak kadının doğurganlığı ön plana çıkmış, onları besleyen toprak ana gündeme gelmiştir. Bu dönemin en önemli örneklerin; iri badem gözlü, tombul ve çıplak ana tanrıça figürü ile çocuğunu gösteren heykelciklerdir. Genelde pişmiş kilden, nadir olarak taştan yapılmışlardır.

İlk kalkolitik çağda pişmiş topraktan çok sayıda ana tanrıça heykelciği yapılmıştır ve bunlar dana önceki dönem örneklerine göre çok daha stilizedir.


Seramik


Hacılar’da çanak çömlek yapımı geç neolitik çağda yaygınlaşmıştır. Kapların ağız kenarlarının altına dikine yerleştirilmiş tüp biçimli tutamaklar tipiktir.

Bezemeli ve ince işçilikli ilk kalkolitik çağ çömlekleri üst düzeyde örneklerdir. Biçim olarak birbirine benzer örneklerdir. Hacılar çömlekleri tek renkli ve çok renkli olarak iki gruba ayrılır. Çok renkli örnekler; bej ya da krem gibi açık renk zemin üzerine koyu kırmızı ya da kahverengi bezemeleriyle son derece özgün örneklerdir. Bezeme olarak geometrik ve fantastik olmak üzere iki grupta incelenebilirler.

Ayrıca hayvan biçimli kaplar ve antropomorf adı verilen insan biçimli kaplar da üretilmiştir.